NEŞET ERTAŞ BİYOGRAFİ ÇALIŞMASI
( ATAŞEHİR BELEDİYESİ NEŞET ERTAŞ KÜLTÜR EVİ İÇİN GALİP UÇAR TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR)
Neşet Ertaş, ünlü mahalli sanatçı
Muharrem Ertaş ve Döne Ertaş’ın çocukları olarak 1938 yılında Kırşehir’in
Çiçekdağı Kasabası’nda, “Abdallar” olarak anılan Kırtıllar Köyü’nde doğmuştur.
Sekiz yaşına kadar köyünde ailesiyle
yaşayan Ertaş, ilkokul yıllarında keman ve bağlama çalmayı öğrenmiş ve
babasıyla beraber düğünlerde enstrüman çalmaya başlamıştır. Kendi tabiriyle: “Ben
doğduğum an sazı göbeğime koymuşlar” diyen sanatçı yeteneğini ve sanatçılığını
böyle tanımlamaktadır.
Annesinin ölümünden sonra babasıyla
çeşitli şehirlere gidip oralarda geçimini sağlamaya çalışan “Bozkırın
Tezenesi”, tam da bu nedenden dolayı eğitim hayatına devam edememiştir. Gittiği
yerlerde usta abdallardan olan babasının dışında birçok başka abdal
geleneğinden gelen;; Hacı Taşan, Çekiç Ali gibi usta abdallardan da yöntem
öğrenerek, müzik konusunda kendini geliştirmiştir.
On dört yaşında, geçimini sağlamak için
İstanbul’a gelen Ertaş, ilk plağı olan “Neden Garip Garip Ötersin” adlı plağını
burada 1957 senesinde çıkarmıştır. Okuduğu türkülerin tarzı olan “bozlak”
türünü, onun ağzından dinleyenler: “Bozkırın feryadı” nitelendirmiştir. Bu
dönemde çeşitli gazinolarda çalışarak geçimini sağlayan Neşet Ertaş, iki yıl
İstanbul’da kaldıktan sonra Ankara’ya gitmiştir.
Ankara’da çalıştığı gazinoda, ileride
karısı olacak olan Leyla Hanımla tanışan “Bozkırın Tezenesi”, yedi yıl kadar
süren bu evliliğinden, iki kız ve bir erkek çocuk sahibi olur.
Askerliğini İzmir’de yapan sanatçı, bu
dönemlerde gerek plakları, gerekse besteleriyle en çok aranan isimlerden
olmuştur.
Düzensiz yaşamı ve sonucunda ellerine
gelen felç hastalığı nedeniyle, kariyerinin zirvesindeyken müzik yapamaz hale
gelen Neşet Ertaş, kariyerinin zirvesinde olmasına karşı, tedavi olacak parayı
bulamayıp, kardeşinin yardımlarıyla 1979 senesinde Almanya’ya tedavi olmaya
gitmiştir. Tedavisi sürerken, ayrıldığı eşinin yanında bulunan üç çocuğunu da
yanına aldıran sanatçı, iyileştikten sonra Almanya’da kariyerine tekrar başlamıştır. Türklerin yoğunlukta olduğu yerlerde, düğün
ve eğlencelerde sahne almıştır.
2000 yılına dek, orada Orta Anadolu ve
Bozlak Kültürünü yaşatan çalışmalara da öncü olup, akademik çalışmalarda,
başvurulan sanatçı olduktan ve düğünlerde geçimini sağlayıp, albümler yaptıktan
sonra, İstanbul’da verdiği konserle tekrar Türkiye’ye uzun süreden sonra
gelmiştir.
Yoğun mahalli unsurları ve yöresel; Orta
Anadolu, özelliklerini taşıyan türkülerini yazıp söylerken, gurbette kalmış
anlamında olan “Garip” mahlasını kullanmıştır. Türküleriyle, ait olduğu yöreyi
ve AbdallıkGeleneği’ni sadece Türkiye’ye değil, evrensel alana da taşımış hatta
kendisi ve yazdığı türküler üzerine çeşitli ülkelerde bulunan üniversiteler, özellikle de çalma tavrı konusunda akademik
çalışmalar yapmıştır. Uzak Asya’dan, Amerika’ya, Avrupa’ya birçok yerde Neşet
Ertaş sayesinde bu kültür ve gelenek tanınmıştır. Kendisi üzerine çeşitli
biyografik eserler yazılmıştır, belgeseller çekilmiştir ve kitaplar
yazılmıştır.
Ülkesine döndüğünde zamanın
Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından kendisine “Devlet Sanatçılığı” teklif
edilmiş olsa da; Neşet Ertaş cevaben: “Devlet Sanatçısı olmak ayrımcılığa yol
açar, ben Halkın Sanatçısıyım” demiş ve devletten alacağı parayı ve ünvanı
reddetmiştir. Sadece TBMM’nin verdiği “Üstün Hizmet Ödülü”nü kabul etmiştir
UNESCO
tarafından “ Yaşayan İnsan Hazinesi” olarak kabul edilen sanatçı, İTÜ Devlet
Konservatuarı’ndan 2011 yılında Fahri Doktora ünvanı almıştır.
Ünlü yazar Yaşar Kemal’in “Bozkırın
Tezenesi” olarak adlandırdığı Neşet Ertaş, 25 Eylül 2012 senesinde, ardında
dünyaya yaydığı kültür ve geleneği ile beraber onlarca efsaneleşmiş türkülerini
bırakarak tedavi gördüğü hastanede, İzmir’de hayata gözlerini yummuştur.
Kırşehir’in Bağbaşı Mezarlığında, babası; bağlama üstadı ve abdal Muharrem
Ertaş’ın yanına defnedilmiştir.
ESERLERİ:
1957: Neden Garip Garip Ötesin Bülbül
1960: Gitme Leylam
1979: Türküler Yolcu
1985: Sazlı Oyun Havaları
1987: Türkülerle Yaşayan Efsane Deyişler
Bozlaklar Türküler
1988: Gönül Ne Gezersin Seyran Yerinde
1988: Kendim Ettim Kendim Buldum
1988: Kibar Kız
1989: Hapishanelere Güneş Doğmuyor
1990: Gel Gayri Gel
1992: Şirin Kırşehir
1993: Kova Kova İndirdiler Yazıya
1995: Seher Vakti
1995: Benim Yurdum
1998: Gönül Yarası
1999-2008:NEŞET ERTAŞ KÜLLİYATI
Zülüf Dökülmüş Yüze
Gönül Dağı
Mühür Gözlüm
Zahidem
Neredesin Sen
Garibin Dünyada Yüzü Gülmez
Niye Çattın Kaşlarını
Çiçekdağı
Ayaş Yolları
Sevsem Öldürürler
Ağla Sazım
Hata Benim
Dostalara Selam
Sabreyle Gönül
Yar Gönlünü Bilenlere
Vay Vay Dünya
Gurban Olduğum
